ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 110




                                               

Srčana pretkomora

Srčana pretkomora je naziv za vrstu srčanih šupljina. Srčane pretkomore služe da primaju krv iz krvotoka i sprovode je u komore. Kod životinja sa zatvorenim krvotokom postoji najmanje jedna pretkomora, a najčešće su dvije. Ribe posjeduju jednu pr ...

                                               

Feminizacija (biologija)

Feminizacija – u biologiji i medicini – je razvoj u organizmu fizičkih karakteristika koje su obično jedinstvene za ženku date vrste. Ovo može predstavljati normalan razvojni proces, koji doprinosi seksualnoj diferencijaciji. Feminizaciju mogu iz ...

                                               

Jelen

Jelen je preživar iz porodice Cervidae. Porodica obuhvata 45 vrsta, izmedu ostalih obične jelene, srne, sobove i losove. Najupadljivije obilježje ove porodice su rogovi koje kod različitih vrsta ima vrlo različite oblike, i uglavnom ih imaju samo ...

                                               

Srčana komora

Srčana komora je naziv za vrstu srčanih šupljina. Srčane komore služe da primaju krv iz srčanih pretkomora i pumpaju je u arterije. Kod životinja sa zatvorenim krvotokom postoji najmanje jedna komora, a najčešće su dvije. Ribe posjeduju jednu kom ...

                                               

Ekologija

Ekologija – nauka o životu u svom domu – proučava složene interaktivne meduodnose živih bića i sredine u kojoj žive, uključujući živu i neživu prirodu. Proučava i načine i mogućnosti preživljavanja i mijenjanja životnih zajednica i biosfere u cje ...

                                               

Larva

Larva ili ličinka u zoologiji je naziv za jedan od prijelaznih oblika od jaja do odraslog stadija kod životinja koje prolaze kroz proces metamorfoze. Najpoznatije grupe životinja s larvenim stadijem su insekti kao i vodozemci. Pri tome, ličinke ž ...

                                               

Makrofag

Makrofazi su krupne ćelije koje imaju sposobnost kretanja kroz tkivo. Imaju izrazitu sposobnost fagocitovanja stranih čestica što ih čini važnim dijelom nespecifičnog imunog sistema. Na površini imaju mikrovile i krilaste produžetke. Produžeci uč ...

                                               

Zoologija

Zoologija je grana biologije koja se bavi proučavanjem životinjskih vrsta, odnosno, oblikom i gradom tijela, životnim aktivnostima, razvojem i porijeklom, nasljednim odlikama, odnosom s okolišem, rasprostranjenošću i ponašanjem životinja.

                                               

Osovinski mezoderm

Osovinski mezoderm ili aksijalni mezoderm ili hordomezoderm, je vrsta mezoderma koja se pruža duž centralne osi ispod nervne cijevi. Osovinski mezoderm leži duž anteroposteriorne "glava-rep" osi, obično bliže lednoj nego trbušnoj površini životin ...

                                               

Dikotiledone biljke

Dikotiledone biljke ili kratko dikotiledone je botanički naziv za razred, u taksonomiji biljaka cvjetnica iz divizije Magnoliophyta. Naziv razreda se formira tako, da se nastavak za pripadajuću porodicu -aceae, u nazivu Magnoliaceae, zamijeni nas ...

                                               

Nosna kost

Nosne kosti su dvije male duguljaste kosti, različite veličine i oblika u različitih osoba. Nalaze se jedna uz drugu na sredini i gornjem dijelu lica i formiraju spoj – "most" nosa. Svaa ima po dvije površine i četiri ruba.

                                               

Katalizator

Katalizator – u hemiji i biohemiji – je hemijska supstanca koja pokreće, ubrzava, usporava i/ili usmjerava hemijsku reakciju bez promjena sopstvene strukture na kraju hemijske reakcije. Katalizatori učestvuju u reakciji ali nisu reaktanti niti pr ...

                                               

Noga

Noge su donji ekstremiteti čovjeka i drugih životinja, koji nose težinu tijela i daju podršku održavanju položaja i stabilnosti pri kretanju. Tokom kretanja, noge funkcioniraju kao "proširivi podupirači". Noge se javljaju kao jednostruko ili više ...

                                               

Herbert Spencer

Herbert Spencer bio je engleski filozof, politički teoretičar klasičnog liberalizma kao i teoretičar sociologije. Spencer je razvio sveobuhvatnu koncepciju evolucije kao progresivnog razvoja cijelog fizičkog svijeta, bioloških organizama, ljudske ...

                                               

Spolno razmnožavanje

Spolno razmnožavanje, seksualna reprodukcija ili generativno razmnožavanje ili reprodukcija je biološki proces koji stvara nove organizme rekombiniranjem genetičkog materijala dva organizma u procesu koji počinje mejozom, specijalizirane ćelijske ...

                                               

Tjemenska kost

Tjemene kosti su par kostiju u lobanji kičmenjaka, koje, kada su povezane, formiraju strane i krov glavenog skeleta. Svaka kost je grubo četverostranog oblika, a ima: četiri ugla. dvije površine, četiri granice ruba i Latinsko ime – posvojenicu p ...

                                               

Hemoglobin

Hemoglobin je krvni pigment, metaloprotein, koji u strukturi sadrži željezo, te služi za prijenos kisika. Nalazi se u crvenim krvnim ćelijama krvi svih kičmenjaka i ostalih sisara. Kod sisavaca hemoglobin čini oko 97% suhog dijela crvene krvne će ...

                                               

Mrkva

Mrkva je povrće iz porodice Apiaceae. U svakodnevnom životu je poznata po hranjivom korjenju. Narandžaste je, rjede bijele ili ružičaste boje. Ona je udomaćena vrsta divlje biljke Daucus carota, koja je rasprostranjena u Evropi i jugozapadnoj Azi ...

                                               

Razmnožavanje

Razmnožavanje ili reprodukcija je biološki proces u kojem roditeljske jedinke stvaraju potomstvo. Razmnožavanje je fundamentalno svojstvo sistema koji su poznati kao život. Ukratko, razmnožavanje je jedna od temeljnih diferencijalnih odrednica iz ...

                                               

Kukuruz

Kukuruz je jednogodišnja biljka porijeklom iz Srednje Amerike. Ima muške i ženske cvijetove raste od 1.5 do 2.4 metra. Kukuruz je igrao važnu ulogu pogotovo u narodima Srednje Amerike. U Evropu je donijet 1493. a po nekim izvorima 1535. Na Balkan ...

                                               

Mužjak

Mužjak ili organizam muškog spola je fiziološki spol koji proizvodi spermu. Svaki spermatozoid se može spojiti s većim ženskim gametom, ili jajnom ćelijom, istovrsnih organizama, u procesu oplodnje. Mužjaci ne mogu ući u spolno razmnožavanje bez ...

                                               

Bazna ploča mezoderma

Bazna ploča – u razvoju nervnog sistema – je ventralno području nervne cijevi, na žlijebu sulcus limitans. Proteže se od rostralnog mezencefalona do kraja kičmene moždine, a prvenstveno sadrži motorne neurone. Neuroni u alarnoj ploči su pritom pr ...

                                               

Ženka

Ženka ili ženski spol jest organizam ili dio organizma koji proizvodi nepokretne jajne ćelije. Većina sisarskih ženki, uključujući i čovjeka, imaju dva hromosoma X. Jaja su definirana kao veći gameti u heterogamnom sistemu razmnožavanja, dok su m ...

                                               

Duhan

Duhan je opći naziv za rod biljaka iz porodice Solanaceae. Danas je poznato 65 Nicotiana vrsta. Zajednička osobina im je alkaloid nikotin, koji biljka duhana proizvodi u korijenu, a odlaže ga u listovima. Time je duhan jedna relativno snažna droga.

                                               

Povrće

U povrće spadaju različite biljke pod zajedničkim nazivom koje se upotrebljavaju u ishrani, bilo svježe ili termički obradeno ili konzervirano. Zavisno od vrste za ishranu se upotrebljavaju cijele biljke ili samo pojedini dijelovi. U zavisnosti o ...

                                               

Raonik

Raonik, u literaturi na bosanskom poznatiji pod latinskim imenom vomer, je jedna od neparnih kostiju lica u lobanji čovjeka. Nalazi se u srednjesagitalnoj liniji, a zglobljava se sa klinastom, sitastom, a lijevo i desno, sa nepčanim, kao i sa gor ...

                                               

Endoderm

Endoderm je unutrašnji od tri klicina lista gastrule svih višećelijskih životinja. Druga dva sloja su ektoderm i mezoderm. Najznačajnije uloge su mu oblikovanje dviju cijevi tijela, dišne i probavne. Tokom embriogeneze, ćelije migriraju prema unu ...

                                               

Prokarioti

Prokarioti su jednoćelijski organizmi kojima nedostaje ćelijsko jedro ni organele, osim ribosoma i nisu odvojeni u različite ćelijske odjeljke, već je sve zajedno ogradeno ćelijskim zidom. Prokarioti posjeduju proteinske mikrokomponente, koje ima ...

                                               

Potkoljenica

Potkoljenica je prednji dio udova: (ruku, nogu ili sličnih dodataka kod kopnenih životinja. Umjesto tih, za četveronošce upotrebljava se termin prednje noge. Podlaktica je, medutim, dio ruke izmedu lakatnog zgloba i korijena šake. Prednji udovu s ...

                                               

Trepljari

Trepljari ili trepjaši su grupa protista, do sada svrstavana u praživotinje prema njihovom striktno heterotrofnog načina ishrane. Opisano ih je oko 8.000 vrsta, koje naseljavaju slatke i slane vode, kao i vlažna tla. Medu njima ima slobodnoživeći ...

                                               

Klen (biljka)

Klen je vrsta javora, rasprostranjena u većem dijelu Evrope, jugozapadnoj Aziji, kao i sjevernoj Africi. Nedovršeni članak Klen biljka koji govori o biologiji treba dopuniti. Dopunite ga prema pravilima Wikipedije.

                                               

Hipoblast

Hipoblast je vrsta tkiva, odnosno ćelijska struktura koja formira unutrašnju ćelijsku masu ili embrioblast. Nalazi se ispod epiblasta i malih kockastih ćelija. Hipoblast je izveden iz vanembrionskog endoderma, uključujući i žumančanu kesu.

                                               

Bespolno razmnožavanje

Bespolno, vegetativno ili aseksualno razmnožavanje jest proces u kojem organizmi stvaraju genetički slične ili identične sopstvene kopije, bez doprinosa genetičkog materijala nekog drugog organizma. Poznato je i pod nazivima bespolna reprodukcija ...

                                               

Etologija

Etologija je biologija ponašanja, tj. biološka nauka koja proučava ponašanje životinja i ljudi. Fokus etologije je ponašanje u prirodnim uvjetima, dok je biheviorizam usmjeren na proučavanje prirode, modela i specifičnih odgovora ponašanja u labo ...

                                               

Neuron

Neuroni su nervne ćelije koje imaju ulogu provodnika nadražaja od receptora do centralnog nervnog sistema, a odatle do odgovarajućih ćelija i organa koji će odreagirati na nadražaj. Imaju i ulogu prijenosa i skladištenja informacija u nervnom sis ...

                                               

Krastavac

Krastavac je biljna vrsta iz porodice Cucurbitaceae. Krastavac je povrće. Pod pojmom krastavac se u svakodnevnom govoru misli na zeleni, čvrsti, jestivi plod biljke krastavac. Ima mnoštvo sorti koje se uzgajaju širom svijeta. Porijeklo krastavaca ...

                                               

Nepčana kost

Nepčana kost je nepravilna kost skeleta lica mnogih vrsta životinja. Obično je ograničena gornjom vilicom, u tvrdom nepcu. Sveukupno nepce, pored tvrdog, uključuje i mehko nepce.

                                               

Organela

Organela je specijalizovana jedinica unutar ćelije koja posjeduje specifičnu funkciju i najčešće je odvojena od ostatka ćelije lipidnom membranom. Naziv organela dolazi od ideje da su ove srukture za ćeliju isto što i organi za organizam, pa otud ...

                                               

Ihtiologija

Ihtiologija je grana zoologije koja se bavi proučavanjem riba. Ihtiologija uključuje proučavanje skeletnih riba, hrskavičavih riba i bezviličnih riba. Pretpostavlja se da u svijetu postoji oko 25.000 vrsta riba koje čine većinu u svijetu kičmenja ...

                                               

Tetiva (anatomija)

Tetive su vezivno tkivo dijela mišića koje ga povezuje sa kosti. Izuzetak su srednje tetive, dvije ili više u mišićima trbuha, koje povezuju mišić ili njegovu vezu do mišićevog omotača, u vidu korica ili futrole.

                                               

Polimorfizam

Polimorfizam se može odnositi na: Polimorfizam računarstvo, osobina programskog jezika Polimorfizam biofizika, načini vezivanja molekula masti Polimorfizam biologija, postojanje dvaju ili više fenotipa unutar biološke vrste Polimorfizam mineralogija

                                               

Božikovina

Božikovina je vrsta biljke koja prirodno raste u zpadnoj i južnoj Evropi, sjeverozapadnoj Africi i jugoistočnoj Aziji. U kulturama kršćanskog svijeta smatra se prirodnim svetim drvetom, po čemu je i imenovana. I. aquifolium je vrsta poznata kao b ...

                                               

Jasmin (biljka)

Jasmin je rod biljaka iz porodice maslina - oleaceae sa preko 200 pojedinačnih vrsta. Rastu u toplim predjelima Starog svijeta. Većina vrsta su penjalice; penju se po drugim biljkama ili predmetima. Listovi mogu biti zimzeleni. Oblik lista je jed ...

                                               

Živko Slavnić

Živko Slavnić je bio jedan od najeminentnijih botaničara 20. vijeka u bivšoj Jugoslaviji. U užoj grupi je utemeljitelja Katedre za biologiju Filozofskog fakulteta, koja prerasta u Odsjek za biologiju Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta u ...

                                               

Žaba

Žaba je naziv za kičmenjake koji pripadaju redu bezrepih vodozemaca. Bezrepi vodozemci su vrstama najbrojnija grupa vodozemaca. Njihovo kretanje je specijalizovano, u vodi je karakteristično plivanje na kopnu kretanje u skokovima. Kod odraslih je ...

                                               

Smokva

Smokva je listopadni grm ili malo drvo porijeklom iz jugozapadne Azije i istočnog Mediterana, koje se uzgaja na široko rasprostranjenim područjima zbog svog jestivog ploda. Plod smokve je mesnat, sladak, oblika kruške. Može biti žućkaste ili purp ...

                                               

Somatopleurni mezenhim

Somatopleurni mezenhim ili somatopleurični mezenhim ili somatopleuralni mezenhim – u anatomiji embriona – je struktura koja je nastala u embriogenezi kada se bočni mezoderm klicinih listova podijeli u dva sloja. Vanjski ili somatski sloj postaju ...

                                               

Splanhnopleurni mezenhim

Splanhnopleurni mezenhim ili splanhnopleurični mezenhim ili splanhnopleuralni mezenhim – u anatomiji embriona – je struktura koja je nastala u embriogenezi kada je bočni mezoderm klicinih listova bio u dva sloja. Unutrašnji ili splanhični sloj pr ...

                                               

Dipsacaceae

Dipsacaceae ili češljugovke ili čičci su nekadašnja porodica dikotiledonih biljaka iz roda Dipsacales, koja je uključivala 11 rodova s oko 350 vrsta, rasprostranjenih po umjerenom pojasu diljem Evrope, Azije i Afrike odnosno unesenih vrsta u drug ...

                                               

Ericaceae

Ericaceae ili vrijeskovi su porodica cvjetnica, koje najčešće rastu u kiselim i neplodnim uvjetima staništa. Porodica je velika, s otprilike 4.000 vrsta u preko 126 rodova, što je, po brojnosti vrsta, čini 14. porodicom cvjetajućih biljaka. Od mn ...