ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 283




                                               

Nasuh Matrakčija

Nasuh Matrakčija, poznat i kao Nasuh el-Silahi, bio je Bošnjak u službi Osmanlijskog Carstva, polimat, matematičar, učitelj, historičar, geograf, kartograf, majstor mačevanja, navigator, izumitelj, slikar, poljoprivrednik i minijaturist. U turski ...

                                               

Careva džamija (Sarajevo)

Careva džamija je jedna od prvih džamija izgradenih u Bosni i Hercegovini i prva u Sarajevu. Izgradena je 1462. godine a njenu izgradnju je finansirao i omogućio osnivač grada Sarajeva Isa Beg Isaković. Proglašena je za nacionalni spomenik Bosne ...

                                               

Mahidevran

Mahidevran Sultan bila je robinja osmanlijskog sultana Sulejmana i majka osmanlijskog princa Sehzade Mustafe. Njeno ime znači "ona koja je uvijek lijepa", "ona čija ljepota ne prolazi" ili "lijepo doba", ali isto tako i "Mjesec sreće" ili Gülbahar.

                                               

Šehzade Mustafa

Sehzade Mustafa Muhlisi, bio je osmanlijski princ Manise od 1533-41. i princ Amasye. Bio je prvorodeni sin Sulejmana Veličanstvenog i Mahidevran Sultanije. Sehzade Mustafa je bio prijestonasljednik Osmanlijskog Carstva. Godine 1553. ga je otac da ...

                                               

Misterija posljednjih Pavlovića

U literaturi je dugo vremena preovladavalo mišljenje da je neko od čuvenog bosanskog plemstva iz loze Pavlovići preživio osmanlijsko osvajanje Bosne. Osloncem na dvojicu osmanlijskih hroničara u literaturi je ostajalo videnje da je jedan od dvoji ...

                                               

Timur Lenk

Timur u historiji poznat kao Timurlenk, je bio tursko-mongolski osvajač i osnivač Timuridskog carstva u centralnoj Aziji. Roden je u Barlas konfederaciji u Transoksijani i stekao je kontrolu nad zapadnim Čagatajskim kanatom 1370. godine. Odatle j ...

                                               

Bosansko krajište

Bosansko Krajište je bilo jedno krajište Osmanlijskog Carstva, osnovano izmedu 1448. i 1451., a egzistirao je sve do pada bosanske države 1463. godine, kada je i stvoren Bosanski sandžak. U turskim izvorima naziva se Vilajet Hodidjed ili Vilajet ...

                                               

Osmanlijska arhitektura u Bosni i Hercegovini

Osmanlijska arhitektura nastala je u Maloj Aziji pod uticajem islamske umjetnosti i razvijala se i širila istovremeno sa osmanlijskom državom. Kad se pojavila na Balkanu i Bosni i Hercegovini još je bila u fazi razvoja, bez ustaljene forme i grad ...

                                               

Ahmed-paša Hercegović Kosača

Ahmed-paša Hercegović Kosača bio je bosanski plemić iz porodice Kosača i osmanlijski veliki vezir. Sin je hercega Stjepana Vukčića Kosače i bavarske vojvotkinje Barbare de Payro. Roden je u Herceg Novom i dobio je po ocu ime Stjepan. Njegova star ...

                                               

Ruždija

Ruždija jest srednjoškolska ustanova osnovana u Osmanlijskom carstvu nakon Tanzimatskih reformi 1839. Za vrijeme vladavine sultana Abdulmedžida, 1845. godine pripremljen je edikt zapadnog stila, koji je predvidao uspostavljanje novog obrazovnog s ...

                                               

Janjičari

Janičari, sastojale su se od pješadijskih jedinica koje su sačinjavale tjelesnu i dvorsku počasnu gardu osmanlijskih sultana. Sultan je bio vrhovni zapovjednik janičara, no njihovim jedinicama je komandovao Aga janičara. Janičari su takoder štiti ...

                                               

Ishak-beg Kraljević

Sigismund Tomašević je bio najstariji sin kralja Stjepana Tomaša i kraljice Katarine Kosače-Kotromanić. Imao je starijeg polubrata, Stjepana Tomaševića, sina njegovog oca i krstjanke Vojače, te mladu sestru Katarinu. Historičari se ne slažu oko g ...

                                               

Delije (vojska)

Delije bili su jurišna jedinica lake konjice osmanske vojske. Njihova glavna uloga bila je da djeluju kao jurišne trupe na liniji fronta koristeći gerilsku taktiku, te da neprijateljsku vojsku dovedu u stanje konfuzije i šoka, takoder djelujući i ...

                                               

Stari grad Dubrovnik

Tvrdava sagradena je na strmom, uskom i krševitom izdanku brda Huma, na nadmorskoj visini 882 metra, iznad ušća potoka Zenika u rijeku Misoču. Od Ilijaša udaljen je oko 10 km.

                                               

Bitka za Čaldiran

Bitka za Čaldiran se desila 23. augusta 1514. na ravnici Čaldiran izmedu Safavida i Osmanlija, a predstavlja dio Otomansko-perzijskih ratova. Završena je odlučnom pobjedom Osmanskog carstva nad Safavidskim carstvom. Kao rezultat toga, Osmanlije s ...

                                               

Sulejman Veličanstveni (serija)

Sulejman veličanstveni je turska historijska serija koja je svoju premijeru doživjela 5. januara 2011. godine na turskoj televiziji Star TV. Serija se u Bosni i Hercegovini emituje od 27. augusta na OBN TV.

                                               

Franjo I, kralj Francuske

Franjo I bio je kralj Francuske iz dinastije Valois koji je vladao od 1515. do svoje smrti. Bio je sin angulemskog grofa Karla i Ludovike Savojske. Naslijedio je svog rodaka i punca Luja XII koji je umro bez muškog nasljednika. Kao veliki mecena, ...

                                               

Interregnum

Interregnum je latinski naziv za meduvlašće, odnosno kratkotrajan period izmedu dvije državnopravne vladavine. Glavno značenje riječi, koje je i danas najčešće, jeste period izmedu vladavina dva monarha. Interregnum je normalna pojava kod izborni ...

                                               

Humska zemlja

Humska zemlja bila je srednjovjekovna oblast kojom je nakon uključivanja 1325. u Bosansku banovinu vladala porodica Kosača sve do njenog nestanka kada su je osvojile Osmanlije 1483.

                                               

Sultanija Safija

Sultanija Safije je bila supruga osmanskog sultana Murata III. i majka sultanija Osmanskog Carstva za vrijeme vladanja njezinog sinaMehmeda III. Safije je bila jedna od najznačajnijih osoba za vrijeme "ženskog sultanata". Doživjela je vladavinu s ...

                                               

Crkva svete Marije (Jajce)

Crkva sv. Marije sa zvonikom sv. Luke, nalazi se u Jajcu, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika na sjednici održanoj od 21. do 27. januara 2003. godine donijela je odluku da se graditeljska cjelina proglasi za nacionalni ...

                                               

Iskender-paša

Iskender-paša je rodom bošnjak i bio je sin bosanskog spahije iz Pečuha. Po tome ga i zovu Iskender-paša Pečujlija ili Pečevija. Bio je ćehaja slavnog osmanskog vojskovode Gazi Hasan-paše Tira, dok je bio punac poznatom osmanskom historičaru bošn ...

                                               

Matrak

Matrak je bosansko- osmanlijska borilačka vještina nastala u 16. stoljeću. Njeno ime doslovno znači toljaga, batina, ali i "čudesno" na arapskom jeziku. Vještinu je osmislio čuveni bošnjački i osmanlijski polimat, Bošnjak Nasuh Matrakčija, a vješ ...

                                               

Tvrtko II, kralj Bosne

Stjepan Tvrtko II Kotromanić bio je bosanski kralj koji je živio i vladao u vrlo burnom razdoblju bosanske historije, gdje su se smjenjivali uticaji dviju velikih regionalnih sila, tako da je vladao u tri perioda: od 1404. do 1409. godine, 1421. ...

                                               

Musa Čelebija

Musa Čelebija, turski vladar Poslije bitke kod Angore Turska država se našla u gradanskom ratu izmedu sinova umrlog sultana Bajazida I U prvoj fazi ovoga rata Musa i Mehmed I su uspjeli na području Male Azije poraziti i ubiti brata Isu. Osjetivši ...

                                               

Abdulah Drnišlija

Abdulah Drnišlija bio je kadija i muderis koji je živio u Sarajevu krajem 17. i početkom 18. vijeka. Školovao se u Istanbulu, na Fatihovom sahnu. Predavao je u Tripoliju, u današnjem Libanu, i na medresi Imam-i sultani u Istanbulu, a u Sarajevo s ...

                                               

Pruščakova džamija u Pruscu

Pruščakova džamija, Hasana Kjafije džamija u Pruscu, općina Donji Vakuf, Bosna i Hercegovina. Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 8. do 11. septembra 2009. Godine u Sarajevu, donijela je odluku da se džamija progla ...

                                               

Jelena Branković (Mara)

Jelena Branković je bila žena posljednjeg bosanskog kralja Stjepana Tomaševića i tako posljednja bosanska kraljica. Iako se njena posvekrva, Katarina Kosača, često spominje kao posljednja bosanska kraljica, to je zapravo bila Mara.

                                               

Ćele-kula

Ćele-kula je toranj-utvrda koja je sagradena od ljudskih lobanja, a koja se nalazi u Nišu, u Srbiji. Tokom 1809. kada se odigrala čuvena bitka na Čegru, za vrijeme Prvog srpskog ustanka, srpski revolucionari predvodeni Stevanom Sindelićem su napa ...

                                               

Rusko-turski rat (1676–1681)

Rusko-turski rat, je rat izmedu Rusije i Osmanskog carstva, uzrokovan širenjem osmanske agresije u drugoj polovini 17. vijeka. Poslje zauzeća regije Podolia u Poljsko-Turskom ratu,osmanska vlast je nastojala proširiti svoju vlast na desne granice ...

                                               

Bitka na Marici

Bitka na Marici ili Bitka kod Černomena je bitka koja se odigrala na rijeci Marici u petak 26. septembra 1371. izmedu snaga Osmanlijskog carstva pod vodstvom rumelijskog beglerbega Lala Šahin-paše i srpskih snaga koje su brojale oko 60.000 ljudi. ...

                                               

Sulejman Čelebija

Sulejman bio je turski vladar. Poslije poraza u bitki kod Angore 1402. godine Sulejman uspijeva pobjeći na Balkan gdje postaje sultan s sjedištem u Adrianopole-u. Zadovoljan s svojim teritorijem on se nije miješao u gradanske ratove braće koja su ...

                                               

Husein Zukić

Husein Zukić bio je nakšibendijski šejh i osnivač tekije u Vukeljićima, u džematu Živčići, sjeverno od Fojnice. Potomak je melamijskog šejha iz Halepa Hasana Danijala, koji je u Bosnu došao sa vojskom Mehmeda II i naselio se u Busovaču. Jusuf, Da ...

                                               

Crkva bosanska

Crkva bosanska je bila autohtona crkva u Bosni koja je postojala tokom srednjeg vijeka. Bosna je od samog početka srednjeg vijeka bila posebna etnička, kulturna i politička cjelina. Ona je imala vlastiti kulturno-politički razvoj koji je doveo do ...

                                               

Jevreji u Bosni i Hercegovini

Jevreji su se kao etnička vjerska zajednica u BiH pojavili nakon progona iz Španije krajem 15. vijeka, kada su tražeći utočište došli u Bosnu. Jevrejska zajednica se održala do današnjih dana, iako u malom broju. Veliki broj Jevreja u gradskim sr ...

                                               

Karakaš Mehmed-paša

Karakaš Mehmed-paša je imenovan bosanskim namjesnikom u decembru 1612. godine, još dok je bio na položaju dogandžibaše na sultanovom dvoru u Carigradu. Nakon deset mjeseci, imenovan je za beglerbega Kanjiže. Kasnije je bio namjesnik u više pokraj ...

                                               

Makarije

Makarije Sokolovic je bio prvi patrijarh Srpske pravoslavne crkve kada je ona obnovljena kao Pećka patrijarhija 1557. godine. S položaja patrijarha povukao se 1571., a umro 1574. godine. Njegov brat ili bliži srodnik bio je turski veliki vezir Me ...

                                               

Kadija

Kadija je naziv za sudiju za vrijeme Osmanlija. Njihova je dužnost bila nadgledanje i održavanje zakona u skladu s šerijatom. Bili su prisutni na različitim razinama vlasti. Kao sudije i u glavnom gradu, provincijama i kao savjetnici svih autorit ...

                                               

Aleksandra od Danske

Aleksandra od Danske je bila supruga Edvarda VII od Ujedinjenog Kraljevstva, te kao takva kraljica Ujedinjenog Kraljevstva i carica Indije. Od svih princeza od Velsa Aleksandra je tu titulu nosila najduže.

                                               

Arnaut Kodža Ibrahim-paša

Arnaut Kodža Ibrahim-paša je bio namjesnik Bosne dva puta. Porijeklom je iz Albanije. Ibrahim-paša je bio smijenjen s položaja Budimskog valije u maju 1672. godine i postavljen je na dužnost u Bosanski vilajet. Te godine, Osmanska država je vodil ...

                                               

Bitka kod Nikopolja

Nikopoljska bitka odigrala se 23. septembra 1396. kod mjesta Nikopolj na rijeci Dunav u Bugarskoj izmedu križara kršćanske koalicije pod vodstvom ugarskog kralja Žigmunda Luksemburškog i Ivana, sina Filipa Hrabrog iz Burgundije te Osmanlija i Mor ...

                                               

Muhamed-han Zulkadrioglu

Muhamed-han Zulkadrioglu je namjesnikovao Bosnom od 1549-1550. godine. Potomak je od Zulkadrioglu iz Anadolije, a potiče od velikih hanova Tahmaspa. 1534. godine prebjegao je na Osmansku stranu od kizilbaša, i poklonio se sultan Sulejmanu. Poslij ...

                                               

Lala Šahin paša

Lala Šahin paša, osmanski vojskovoda i prvi beglerbeg Rumelije. Bio je učitelj lala sultana Murata I. Po Muratovom dolasku na prijesto godine 1359. vodio je osmansko osvajanje Trakije. Godine 1360. je zauzeo Didimotiko, a godine 1362. Adrianopolj ...

                                               

Aleksa Šantić

Aleksa Šantić bio je bosanskohercegovački i srpski pjesnik i jedan od najpoznatijih predstavnika novije lirike u BiH. Najveći dio života proveo je u rodnom Mostaru. Nakon što mu je umro otac brigu o porodici preuzeo je strogi stric. Imao je dva b ...

                                               

Sami Frashëri

Roden je u selu Frasher koje se danas nalazi na teritoriji Albanije. Potiče iz porodice osmanskih vlastelina. Otac mu je bio Halid-beg Frašeri, a majka Emina, koja je bila potomak sultana Bajazita II i kćerka Imrahor Ilijas-bega. Dok je još bio d ...

                                               

Smail-aga Čengić

Roden je 1780. godine u naselju Jelašca, udaljenom 3.5 km od Kalinovika. Pripadnik je moćne hercegovačke porodice Čengić. Sin je Ibrahim-age i otac proslavljenog osmanskog generala Salih Derviš-paše poznatijeg kao Dedaga Čengić. Smail-aga Čengić ...

                                               

Abdurahman Sirrija

Abdurahman Sirrija bio je nakšibendijski šejh i pjesnik. Roden je 1775. u Fojnici, gdje je završio medresu. Djed Fadlulah Balta-zade doselio se iz Amasye 1700, preuzevši funkciju fojničkog kadije. Pripadao je mevlevijskom tarikatu, a u nekim izvo ...

                                               

Ahmed Hatem Bjelopoljak

Ahmed Hatem Bjelopoljak bio je pjesnik i nakšibendijski šejh. Smatra se jednim od najznačajnijih predstavnika bošnjačke divanske poezije. Sin je Osmana Šehdi-efendije Bjelopoljaka, hadžegana carskog divana, a unuk Mehmeda Salim-efendije Kadića iz ...

                                               

Husein Muzaferija

Hadži Husein Muzaferija bio je muderis Gazi Husrev-begove medrese i rodonačelnik porodice Muzaferija, kasnije Sabrihafizovića. Sin je Muzafera, unuk spahije Oruča, a praunuk spahije Kurd-Alije. Osnovno obrazovanje stekao je u Sarajevu, nakon čega ...

                                               

Hadži Mehmed-beg Rizvanbegović

Hadži Mehmed-beg Rizvanbegović, poznatiji kao Hadži-beg ili Hadžun, prvi i posljednji kapetan Hutovske kapetanije. Neki historičari ga smatraju "pravim i posljednjim vitezom naših krajeva".