ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 56




                                               

Cistinurija

Cistinurija je genetski poremećaj metabolizma koji dovodi do povećanog izlučivanja aminokiseline cistina, kao i strukturno sličnih aminokiselina arginina, lizina i histidina preko urina. Ona se nasljeduje autosomalno recesivno i spada u poremećaj ...

                                               

Biosinteza bjelančevina

Sinteza bjelančevina / biosinteza proteina je proces u kojem ćelija stvara proteine. Ponekad se isti termin upotrebljava i kada se govori o translaciji, ali je praksa njegova upotreba podrazumijeva sveukupni proces stvaranja proteina, koji počinj ...

                                               

Paratop

Paratop je dio antitijela koji prepoznaje antigen, koji ga veže za antitijelo. To je malo područje Fv regije antitijela i sadrži dijelove imunoglobulinskih teških i lakih lanaca. Dio antigena na koji se veže paratope naziva se epitop. Taj može bi ...

                                               

Primarna struktura proteina

Primarna struktura ptoteina je linearna sekvenca aminokiselina u peptidu ili proteinu. Prema konvenciji, primarna struktura proteina opisuje se počevši od kraja amino – N-kraja do kraja karboksil – C-kraja. Biosinteza proteina najčešće se odvija ...

                                               

Amin (hemija)

Amini obuhvataju grupu organskih spojeva koji u molekulama sadrže najmanje jednu ili više baznih dušikovih atoma. Amini se smatraju izvedenicama amonijaka, a i strukturno su mu sliči. Jedan ili više vodikovih atoma u njima je zamijenjen jednom il ...

                                               

Oksitocin

Oksitocin je hormon koji se oslobada iz zadnjeg režnja hipofize, a stvara se u paraventrikularnom i supraoptičkom jedru hipotalamusa.

                                               

Kortikotropin-oslobadajući hormon

Kortikotropin-oslobadajući hormon je adrenokortikotropni hormon, koji se takoder naziva i kortikoliberin ili kortikotropin-oslobadadajući faktor, peptid od 41 aminokiseline koga iluče neuroni u prednjem dijelu paraventrikulskog jezgra hipotalamus ...

                                               

Insulin

Insulin je proteinski hormon koji luči žlijezda gušterača, a služi za regulaciju nivoa šećera u krvi, te metabolizam ugljikohidrata i masti u tijelu. Spremanje glukoze u mišićima i u jetri je omogućeno zahvaljujući inzulinu,kao i regulisanje sint ...

                                               

Elastin

Elastin je komponenta vanćelijskog matriksa. Struktura mnogih tkiva i organa podrazumijeva istovremenu čvrstinu i elastičnost, što omogućavaju elasinska vlakna. Elastin je redovno uz nerstegljiviji kolagen kako bi se ograničilo rastezanje samog m ...

                                               

Pankreasni polipeptid

Pancreasni polipeptid i je peptipolipeptid koji luče PP-ćelije u endokrinoj gušterači pretežno u njenoj glavi. Sastoji se od 36 aminokiselina i ima molekulsku težinu oko 4.200 Da. Funkcija PP je da samoregulira aktivnosti lučenja gušterače. Takod ...

                                               

Struktura proteina

Struktura proteina obuhvata svojstva rasporeda u prostoru molekula proteina koja proističu iz njihove aminokiselinske sekvence, fizičkih uvjeta u njihovoj okolini i prisustva jednostavnih ili složenih spojeva koji ih stabiliziraju i dovode do spe ...

                                               

Ribosomska RNK

Ribozomska ribonukleinska kiselina je RNK komponenta ribosoma, pa je od suštinskog značaja za sintezu proteina u svim živim organizmima. Predstavlja dominantan materijal u ribosomu, čineći oko 60%, a 40% su proteini rRNK po težini. Ribosomi sadrž ...

                                               

Stop kodon

Stop kodon ili terminacijski kopdon – u genetici – je nukleotidni triplet u iRNK koji signalizira terminaciju translacije u proteinima. Većina kodona iRNK odgovara dodavanju odgovarajuće aminokiseline u rastući polipeptidni lanac, koji u konačnic ...

                                               

Meso

Meso je životinjsko mišićno tkivo koje se koristi za ishranu ljudi i životinja. Meso se sastoji od mišićnih vlakana sa odredenim sadržajem masnoće i veznog tkiva

                                               

Tanko crijevo

Tanko crijevo je dio probavnog sistema. Hrana iz želuca nastavlja probavu u tanko crijevo a iz tankog crijeva u debelo crijevo. Tanko crijevo se sastoji od tri dijela: ileuma, dužine oko 4 m kod ljudi, u kojem se razgradeni sastojci hrane upijaju ...

                                               

Proteaza

Proteaze – poznate i kao peptidaze ili proteinaze – svi su oni enzimi koji kataliziraju proteolizu, to jest, kataboliziraju razgradnju proteina, hidrolizom peptidnih veza koje povezuju aminokiseline u polipeptidnom lancu. Proteaze karakterizira k ...

                                               

Antikodon

Antikodon je sekvenca od tri nukleotida u molekuli tRNK. Taj triplet je komplementaran odgovarajućem tripletu na informacijskoj RNK, tj. kodonu. Na suprotnom kraju molekule tRNK je specifično mjesto za prepoznavanje samo jedne uvijek iste aminoki ...

                                               

Hormon rasta

Hormon rasta – poznat i kao somatotropin – je peptidni hormon koga luči prednji režanj hipofize. Stimulira rast organizma, a ima ulogu i u regulaciji raznih metaboličkih procesa. Somatotropin se luči tokom cijeloga života, ali najviše u periodu n ...

                                               

Alkaloid

Alkaloidi su bazni azotni proizvodi biljaka koji imaju specifično dejstvo na organizam ljudi i životinja i uglavnom su otrovni. Naziv ukazuje da se radi o jedinjenjima bazne prirode. Do sada je otkriveno oko 5000 raznih alkaloida, a mnogima od nj ...

                                               

Kiseline

Kiseline, u užem smislu riječi, su svi hemijski spojevi koji imaju sposobnost da prenesu jedan ili više protona na drugog reaktanta u hemijskoj reakciji, tj. oni spojevi koji su "donatori" protona. U vodenom rastvoru, reaktant sa kiselinama je vo ...

                                               

Nesinonimna supstitucija

Nesinonimna supstitucija je nukleotidna mutacija koja mijenj sekvencu aminokiselina nekog proteina. Razlikuje se od sinonimnih, koje ne menjaju sekvence aminokiselina i jesu tihe mutacije. Kako nesinonimne supstitucije rezultiraju biološkom promj ...

                                               

Folna kiselina

Folna kiselina ili vitamin B9 član je vitamina B-kompleksa. Važna je za sintezu DNK i konverziju nekih aminokiselina. Nedostatak može dovesti do anemije. Folna kiselina je zapravo pteroilglutaminska kiselina koja se sastoji od tri komponente: 2-a ...

                                               

Metabolizam

Metabolizam je biohemijski proces u kojem dolazi do mijenjanje hemijskih jedinjenja u živim organizmima i ćelijama. Metabolizam se dijeli na anabolizam odnosno biosintezu kompleksnih organskih molekula i na katabolizam koji je obrnuti proces od a ...

                                               

Vitamin B6

Vitamin B6 ili piridoksin je vitamin B-kompleksa koji je topljiv u vodi. Osim piridoksina, vitaminsku aktivnost pokazuju, pirodoksal i piridoksamin. Ovaj vitamin čini nekoliko sličnih spojeva. Piridoksin, piridoksal i piridoksamin derivati su pir ...

                                               

Medicinska genetika

Medicinska genetika je istovremeno specijalno područje medicine i genetike koje uključuje dijagnozu i upravljanje nasljednim poremećajima. Medicinska genetika se razlikuje od genetike čovjeka po tome što je u ovoj drugoj polje naučnog istraživanj ...

                                               

Pirolizin

Pirolizin ili pirrolizin je prirodna aminokiselina, čiji genetički kod koriste neke metanogena archaea i jedan poznati enzim koji učestvuje u dijelu metabolizma metanskih bakterija. Sličan je lizinu, ali sa dodatkom pirolinskog prstena, koji je v ...

                                               

Epitop

Epitop, koji je poznat i kao antigenska determinanta, dio je antigena koji je prepoznatljiv od strane imunog sistema, posebno od strane antitijela, B ćelija ili T ćelija. Na primjer, epitop je specifični dio antigena koji se spaja sa antitijelom ...

                                               

Hormon koncentriranja melanina

Hormon koncentriranja melanina ili melanin-koncentrirajući hormon je ciklični oreksigeni hipotalamusni peptid od 19 aminokiselina. Izvorno je izoliran iz hipofize riba Teleostei, gdje kontrorira pigmentaciju kože. Kod sisara je uključen u regulac ...

                                               

Peptidni hormon

Peptidni hormoni ili proteinski hormoni su hormoni čije su molekule peptidi ili proteini Potonji imaju veću dužinu aminokiselinskog lanca od prvih. Ovi hormoni imaju uticaj na endokrini sistem životinja, uključujući i ljude. Većina hormona može s ...

                                               

Biotin

Biotin, Vitamin B7 ili Vitamin H u organizmu igra centralnu ulogu u metabolizmu ugljikohidrata, aminokiselina i masti. Dio je enzimskog sistema koji povezuje izgradnju i razgradnju spomenutih biomolekula, izvora energije u ćelijama. Naime, biotin ...

                                               

Hormon

Hormoni predstavljaju proteine, peptide, modifikovane aminokiseline, lipide, fosfolipide i steroidne hormone koje sintetiše sam organizam, a čija je funkcija prije svega regulatorna. Sintetišu ih žlijezde sa unutrašnjim lučenjem. Svoju funkciju o ...

                                               

Dipeptid

Dipeptid je ponekad dvosmislena oznaka dvije klase organskih spojeva: njegove molekule sadrže ili dvije aminokiseline spojene jednomm peptidnom vezom ili jedne aminokiseline s dvije peptidne veze.

                                               

Somatostatin

Somatostatin, poznat i kao hormon inhibicije rasta ili nekoliko drugih imena, je peptidni hormon koji regulira endokrini sistem i izazina neurotransmisiju i ćelijsku proliferaciju preko interakcije sa G-protein spregnutim receptorima somatostatin ...

                                               

Selenocistein

Selenocistein je 21. proteinogena aminokiselina. U prirodnom stanju postoji u svim biljnim i životinjskim vrstama u svijetu, kao gradivni sastojak. To je cisteinski analog sa selenolskom grupom, umjesto sumporne koja sadrži tiol grupu. Selenocist ...

                                               

Proopiomelanokortin

Proopiomelanokortin je prekursor polipeptida, sa 241 aminokiselinskim oststkom. POMC se sintetizira u kortičotrofima prednjem režnju hipofize, od polipeptidnog prekursora pre-proopiomelanokortina. Ovaj prekursor je dug graden od 285 aminokiselina ...

                                               

Holecistokinin

Holecistokinin je peptidni hormon gastrointestinalnog sistema, odgovoran za stimuliranje probave masti i proteina. Holecistokinin, službeno zvani pankreozimin, sintetiziraju i luče enteroendokrine ćelije u dvanaestopalačnom crijevu, prvom segment ...

                                               

Tiha mutacija

Tihe mutacije su one mutacije u DNK čije posljedice nisu uočljive na razini fenotipa organizma. One su posebni tip neutralnih mutacija. Termin tiha mutacija često se koristi naizmjenično s izrazom sinonimna mutacija ; medutim, sinonimne mutacije ...

                                               

Linearni epitop

Linearni epitop ili sekvencijski epitop /sekventni epitop je takav epitop koji prepoznaje antitijela po linearnom slijedu aminokiselina ili njihovoj primarnoj strukturi. Suprotno tome, većina antitijela prepoznaje konformacijski epitop koji ima s ...

                                               

Archer John Porter Martin

Studirao je na Cambridge Univerzitetu. Isprva je radio u laboratoriji za fizikalnu hemiju, da bi kasnije prešao u Dunn Nutritional laboratoriju, te napokon 1938. seli u Leeds da bi radio u Institutu za izučavanje vune Wool Industries Research Ins ...

                                               

Nukleinske kiseline

Nukleinske kiseline su složene organske makromolekule koje učestvuju u pohrani, prijenosu i ekspresiji genetičke informacije. To su linearni polimeri koji se sastoje od različitih nukleotida, odnosno monomera. Svaki nukleotid se sastoji od tri ko ...

                                               

Ornitin

Ornitin je neproteinogena aminokiselina koja učestvuje u ciklusu ureje. Ornithine je nenormalno akumuliran u tijelu u nedostatku ornitin transkarbamilaze.

                                               

Savijanje proteina

Sklapanje proteina, savijanje proteina ili presavijanje proteina, je fizički proces kojim proteinski lanac stiče svoju prirodnu trodimenzijsku strukturu, konformaciju koja je obično biološki djelotvorna, na brz i ponovljiv način. To je fizički pr ...

                                               

Motilin

Motilin je 22-aminokiselinski polipeptidni hormon porodice motilina, kojeg, kod čovjeka, koodira gen MLN. Motilin luče endokrine Mo-ćelije ili M-ćelije, koje nisu isto kao što su Microfoldove ćelije M-ćelije u Preyerovom sloju) koji su brojni u k ...

                                               

Transverzija

Transverzija se, u molekularnoj biologiji, odnosi na tačku mutacije u dezoksiribonukleinskoj kiselini, gdje se jedan purin mijenja za pirimidin ili obrnuto. Transverzija može biti spontana ili uzrokovana ionizirajućim zračenjem ili alkilirajućim ...

                                               

Tačkasta mutacija

Tačkasta mutacija ili jednostruka modifikacija baze, je tip mutacija koje su posljedica zamjene jedne nukleotidne baze,insercija ili delecija genetičkog materijala, DNK ili RNK. Izraz okvirna mutacija ukazuje na dodavanje ili brisanje baznog para ...

                                               

Signalni peptid

Signalni peptid ili signalna sekvenca je kratki peptid na N-vrhu većine novosintetiziranih proteina koji su namenjeni prolazu kroz sekretorne puteve. U ovu grupu se ubrajaju oni unutar pojedinih organela, koji se izlučuju iz ćelije ili se umeću u ...

                                               

Informacijska RNK

Informacijska RNK su sve molekule RNK koje prenose genetičku informaciju iz njenog centra u jedru, tj u hromosomima ili u drugim nosiocima DNK – do mjesta njene realizacije. Genetička kontrola svih pojava i procesa u organizmu odvija se putem sin ...

                                               

Proteasom

Proteazomi su proteinski kompleksi koji su nadeni svih eukariota i Archaea, a i kod nekih bakterija. Kod eukariota se nalaze u jedru i citoplazmi. Glavna funkcija proteazoma je razgradnja nepotrebnih ili oštećenih proteina, u procesu proteolize, ...

                                               

Intron

Intron je bilo koja nukleotidna sekvenca unutar gena koja se otklanje u preradi RNK tokom generiranja zrelog RNK produkta odredenog gena. Termin intron se odnosi i na sekvencu DNK unutar gena i odgovarajuću sekvencu u transkribiranoj RNK. Sekvenc ...

                                               

Beta timozin

Beta timozini su porodica proteina kojima je zajednički niz od oko 40 aminokiselina, sličan malom proteinu timozin β 4. Nalaze se gotovo isključivo u višećelijskim životinjama. Timozin β 4 izvorno je dobijen iz timusa u skupa sa nekoliko drugih m ...