ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 64




                                               

Sincicij

Sincicij – u biologiji – je citoplazmatska masa s više jedara, rezultat fuzije nekoliko ćelija. Termin se nebi trebao miješati sa cenocit, koji je ćeliju koja sadrži mnogo jedara koja nastaje poslije mitoze bez naknadne citokineze. Većina ćelija ...

                                               

Ionski transporter

Ionski transporter, zvani i ionska pumpa – u biologiji – je transmembranski protein koji provlači ione kroz plazma membranu uprkos koncentracijskom gradijentu ionskih kanala, kroz koje ioni prolaze putem pasivnog transporta. Ovi primarni transpor ...

                                               

Nukleozid trifosfat

Nukleozid trifosfati su prekursori gradivbnih blokova nukleinskih kiselina. NTP su nukleozidio, koje su | fosforilizirane. Zbog fosforilacije, NTP se takoder nazivaju i nukleotidi. U širem smislu termin nukleozid, a posebno skraćenica NTP s odnos ...

                                               

Spisak dobitnika Nobelove nagrade za hemiju

Spisak dobitnika Nobelove nagrade za ekonomiju Nobelova nagrada Alfred Nobel Spisak dobitnika Nobelove nagrade za fiziku Spisak dobitnika Nobelove nagrade za fiziologiju ili medicinu Spisak dobitnika Nobelove nagrade za mir

                                               

Emerin

Emerin je protein koji kod ljudi kodiran genom EMD, poznatim i kao gen STA. Emerin, zajedno sa LEMD3, sadrži integralni protein membrane koji sadrži unutrašnja jedarna membrana kod kičmenjaka. Emerin je visoko izražen u srčanom i skeletnim mišići ...

                                               

Koordinacijski kompleks

Koordinacijski kompleks sastoji se od centralnog atoma ili iona, koji je obično metalni i naziva se koordinacijskim centrom, i okolnog niza vezanih molekula ili iona, koji su pak poznati kao ligandi ili agensi za kompleksiranje. Mnogi hemijski sp ...

                                               

Citrulinemija

Citrulinemija je autosomno recesivni poremećaj ciklusa ureje koji uzrokuje amonijak i druge otrovne tvari ako se akumuliraju u krvi. Budući da se te materije iakumuliraju i u urinu, poremećaj se može nazvati i kao citrulinurija.

                                               

NEDD9

Prekursor nervne ćelije sa razvojnom podregulacijom ekspresije proteina 9 je protein koji je kod ljudi kodiran genom NEDD9. NEDD-9 je poznat i kao pojačivač filamentacije 1, CRK-vezanog suptrat-srodnog proteina i član porodice proteina skele Cas ...

                                               

Receptor vitamina D

Receptor kalcitriola – poznat i kao receptor vitamina D i NR1 I 1 – je član porodice nuklearnih receptora transkripcijskih faktora. Nakon aktivacije vitamina D, VDR formira heterodimer sa retinoidnim X receptorom i veže sa elementima hormonskog o ...

                                               

Oksalildiaminopropionska kiselina

Oksalildiaminopropionska kiselina je organski spoj, koja sadrži 5 atoma ugljika, sa molekulskom masom od 176.127 Da. ODAP je strukturni analog neurotransmitera glutamata, koji se nalazi u travolisnom grašku Lathyrus sativus. To je neurotoksin, od ...

                                               

Infekcija

Infekcija je invazija tijela stranog organizma koji uzrokuje bolest tkiva domaćina, uzrokujući njihovo umnožavanje i reakciju domaćina tkiva ovih organizama i na otrove koje oni proizvode. Infektivne bolesti su poznate i kao prenosive bolesti ili ...

                                               

Dioskorid

Pedanije Dioskorid bio je vojni ljekar na u rimskoj vojsci, farmaceut i botaničar. Smatra se osnivačem klasične farmakognozije. Njegovo kapitalno djelo, enciklopedijskog formata, u pet knjiga: "O ljekovitim materijama”, koje obuhvata sveukupna an ...

                                               

Šećerna bolest

Šećerna bolest ili dijabetes jeste hronični, neizlječivi sistemski poremećaj metabolizma, koji se karakterizira hiperglikemijom, tj. trajno povišenim nivoom glukoze u krvi. Uglavnom je uslovljen nasljednim faktorima, a nastaje zbog smanjene sekre ...

                                               

Radioterapija

Radioterapija je skraćeni oblik za odrednicu radijacijska terapija koja se temelji na medicinskoj upotrebi ionizirajućeg zračenja, u općenito u tretmanima raka da bi se kontroliralo umnožavanje ili ubile maligne ćelije. Može biti djelotvorna u su ...

                                               

Imbecil

Imbecil je bila medicinska kategorija ljudi s umjerenom do teškom mentalnom retardacijom, kao i tipom kriminala. Izraz imbecil proizlazi iz latinske riječi imbecilus = slab ili slaboumni/maloumni. To uključuje osobe sa koeficijentom inteligencije ...

                                               

Tetrahidrokanabinol

Tetrahidrokanabinol ili skraćeno THC, poznat i kao Δ 9 -THC, Δ 9 -tetrahidrokanabinol, Δ 1 -tetrahidrokanabinol ili dronabinol, glavna je psihoaktivna supstanca koja se nalazi u biljci indijska konoplja, poznatijoj kao marihuana. Nalazi se u indi ...

                                               

Ginekologija

Ginekologija je grana medicine koja se bavi bolestima i liječenjem ženskog reproduktivnog sistema. Doslovno, izvan medicine, riječ znači "nauka o ženama". Njen pandan je andrologija, koja se bavi bolestima i liječenjem muškog reproduktivnog siste ...

                                               

Uporedna anatomija

Uporedna anatomija proučava sličnosti i razlike u anatomiji različitih organizama, vrsta i viših taksonomskih kategorija. Usko je povezan sa evolucijskom biologijom i filogenijom. Razvoj ove nauka oživotu započeo je u klasičnoj eri, nastavljajući ...

                                               

Talinolol

Talinolol je beta blokator. To je smjesa dva izomera hemijskih spojeva iz grupe derivata ureje koje medicinski djeluje na smanjenje krvnog pritiska pa se koristi kao antihipertenzijski lijek.

                                               

Indoprofen

Indoprofen je lijek iz porodice nesteroidnih antiupalnih lijekova. Povučen je upotrebe 1980tih nakon što su počeli pristizati izvješaji iz mnogih zemalja o pojavi krvarenja u gastrointestinalnom traktu kod pacijenata koji su koristili indoprofen. ...

                                               

Indeks tjelesne mase

Indeks tjelesne mase ili Queteletov indeks je antropometrijski pokazatelj koji se izvodi iz tjelesne mase i visine. Definira se kao veličina koja se dobije kada se tjeleska masa podijeli sa kvadriranom tjelesnom visinom, a jedinstevno se izražava ...

                                               

Mentalna retardacija

Mentalna retardacija ili Intelektualna invalidnost – poznata i kao generalna poteškoća u učenju, u novije vrijeme i poteškoće u razvoju – je generalizirani neurorazvojni poremećaj koji je obilježen značajno oslabljenim intelekttualnim i adaptivni ...

                                               

Karvedilol

Karvedilol je beta blokator koji se upotrebljava u liječenju kongestivnog zatajenja srca, disfunkcije lijeve komore nakon srčanog udara kod ljudi koji su inače stabilni i za liječenje visokog krvnog pritiska. Prodavan je pod markom Coreg. Ovi lij ...

                                               

Pljosnati crvi

Pljosnati crvi su koljeno relativno jednostavnih bilateralnih, nesegmentiranih organizama, beskičmenjaka, mehkog tijela. Za razliku od ostalih dvosimetrijskih organizama, oni nemaju celom i nemaju specijaliziran krvotok i respiratorne organe, što ...

                                               

Cannabaceae

Cannabaceae je mala porodica cvjetnica. Prema sadašnjem opsegu, uključuje oko 170 vrsta grupiranih u oko 11 rodova, uključujući Cannabis, Humulus i Celtis. Daleko najveći rod je "Celtis", koji sadrži oko 100 vrsta. Cannabaceae je poroica iz reda ...

                                               

Gluhoća

Medicinski izraz za gluhoću je surditas iz latinskog jezika. Ako se kod ljudi javi u ranoj životnoj dobi, može utjecati na sposobnost učenja jezika, pa se takve osobe nazivaju gluhonijemima i obično zahtjevaju poseban tretman. Medutim, ako se jav ...

                                               

Neplodnost

Neplodnost je nesposobnost osobe, životinje ili biljke da se razmnožava prirodnim putem. Obično nije prirodno stanje zdrave odrasle osobe, osim medu odredenim eusocijalnim vrstama (uglavnom haplodiploidnim insektima. Neplodnost kod ljudi je nemog ...

                                               

Autoimunske bolesti

Autoimune bolesti su brojni poremećaji koji nastaju kao posljedica gubitka imunološke tolerancije organizma na vlastite antigene, odnosno radi se o bolestima kod kojih sam organizam napada vlastite ćelije. Ove bolesti se najčešće javljaju kod pac ...

                                               

Urologija

Urologija je grana kliničke medicine koja se bavi etiologijom, patogenezom i dijagnostikom oboljenja urinarnog trakta kod muškaraca i kod žena, te reproduktivnim organima kod muškaraca. Ljekar specijalista za ovu oblast naziva se urolog i on je o ...

                                               

Gojaznost

Gojaznost je medicinsko stanje u kojem je višak tjelesne masnoće akumuliran u tolikoj mjeri da ima negativan utjecaj na zdravlje, što može dovesti do skraćenja očekivanog životnog vijeka i/ili povećane probleme sa zdravljem. U zapadnim zemljama, ...

                                               

Trovanje

Trovanje ili otrovanje je stanje koje se javlja nakon unošenja ili ugradivanja dovoljne količine otrova za manje ili više prepoznatljive simptome. Nauka koja proučava otrove i trovanje je toksikologija. Važan princip trovanja je da nije važna sam ...

                                               

Glaukom

Glaukom je zbirna bolest vidnog živca koja izaziva gubitak i oštećenja ćelija mrežnjačinih ganglija i dovodi do optičkih neuropatija. Povišeni unutaročni pritisak je važan faktor rizika za razvoj glaukoma. Kod nekih osoba oštećenja živaca mogu po ...

                                               

Malarija

Malarija jest parazitska infektivna bolest koju izaziva sićušni parazit roda Plasmodium i to bilo koji od četiri vrste koliko ih postoji. Svaka od ovih vrsta ima svoje specifičnosti, bilo prema reakciji na medikamente ili prema lokaciji u organiz ...

                                               

Hromosom

Hromosom jest osnovna organizaciono-funkcionalna jedinica svake specifične hromosomske garniture - po morfologiji i strukturi - "lične karte" svake eukariotske vrste organizama. Hromosomi su najvažnije komponente jedra jer sadrže genetičku inform ...

                                               

Diklofenak

Diklofenak fenil)octena kiselina) spada u grupu nesteroidnih protivupalnih lijekova. Posjeduje analgetsko, antiinflamatorno i antipiretičko djelovanje.

                                               

Rak (bolest)

Rak, takoder poznat kao maligni tumor ili malignitet neoplazma, je grupa bolesti koje uključuju abnormalni rast ćelija s potencijalom napadanja ili širenja na druge dijelove tijela. Nisu svi tumori kancerogeni; benigni tumori se ne šire na druge ...

                                               

Nimfomanija

Nimfomanija, bolesna neutaživa spolna požuda kod žena, sa neurasteničnim reagiranjem koje im često sprječava doživljavanje orgazma i punog spolnog zadovoljstva. Nimfomanijs ja nsjčešće povezana sa promiskuitnim ponašanjem. Može biti fizička i pla ...

                                               

Antropologija

Antropologija, u najširem smislu, obuhvata praktično sve oblasti ljudske spoznaje jer svako znanje o sebi i okolnom svijetu može uticati na sopstveno ponašanje prema prirodi i društvu. Svi ljudi današnjice i njihovi neposredni fosilni preci pripa ...

                                               

Oralna primjena

Oralna primjena je način primjene gdje se tvar uzima kroz usta. Per os skraćeno od P.O. ponekad se koristi kao pravac za lijekove koji se uzimaju oralno. Mnogi se lijekovi uzimaju oralno, jer su namijenjeni za sistemski učinak, naprimjer, putem k ...

                                               

Ibuprofen

Ibuprofen je lijek koji spada u grupu nesteroidnih antiupalnih lijekova, prvobitno distribuiran kao Brufen, a kasnije pod mnogobrojnim trgovačkim nazivima. Koristi se za ublažavanje simptoma artritisa, primarne dismenoreje, groznice, te kao analg ...

                                               

Intravenozna terapija

Intravenozna terapija ili unutarvenska terapija je medicinska tehnika koja isporučuje tečnost, lijekove i prehranu direktno u čovjekovu venu. Intravenski način primjene obično se koristi za rehidraciju ili za pružanje prehrane onima koji ne mogu ...

                                               

Preponska kila

Preponska kila je protruzija sadržaja trbušne duplje kroz ingvinalni kanal. Vrlo je često oboljenje sa rizikom 27% u muškaraca i 3% u žena. Operacije kile su najčešći operativni zahvati osim holecistektomije. Kila nastaje u preponskom kanalu u ko ...

                                               

Načini primjene lijeka

Način primjene ili način uzimanja ili davanja, u farmakologiji i toksikologiji je put kojim se lijek, tečnost, otrov ili druga supstanca unosi u tijelo. Načini primjene obično se klasificiraju prema mjestu na kojem se supstanca primjenjuje. Uobič ...

                                               

SARS

Teški akutni respiratorni sindrom ili SARS je zarazna bolest čija je pojava prvi put registrovana u decembru 2002. godine u kineskoj pokrajini Guangdong. Od februara 2003. godine registrovan je i značajan broj oboljelih u Hong Kongu, Singapuru, V ...

                                               

Rubinstein–Taybijev sindrom

Rubinstein–Taybijev sindrome je medicinsko stanje koje je obilježeno niskim stasom, sa umjerenim do ozbiljnim poteškoćama u učenju, uz izrazite crte lica, široki palac šaka i stopala. Ostale karakteristike poremećaja variraju medu oboljelim. Uzro ...

                                               

Amoebozoa

Amoebozoa je velika taksonomska grupa praživotinja, koja ima 2.400 opisanih vrsta ameboidnih protista, koje često imaju tupe, prstaste, režnjevite pseudopodije i cjevaste mitohondrijske grebenove. U većini klasifikacijskih shema Amoebozoa su rang ...

                                               

Malta

Malta, zvanično Republika Malta je ostrvska država u Sredozemnom moru. Sastoji se od nekoliko većih i manjih ostrva od kojih su tri naseljena. Najvećo ostrvo je Malta na kojem živi najveći dio stanovništva zemlje. Ova zemlja u kojoj živi manje od ...

                                               

Fosfonat

Fosfonati i fosfonske kiseline su organofosforni spojevi koji sadrže grupu C-PO 2 ili C-PO 2. Fosfonske kiseline, s kojima se obično radi kao solima, uglavnom su nehlapljive čvrste supstance koje su slabo rastvorljive u organskim rastvaračima, al ...

                                               

Kokain

Kokain -3- -8-metil-8-azabiciklo oktan-2-karboksilat) jest kristalni tropanski alkaloid koji se dobija iz lišća biljke Erythroxylon coca Naziv kokain je izveden iz imena biljke koka sa dodatkom alkaloidnog sufiksa - in. On je snažan stimulans cen ...

                                               

Bioantropologija

Bioantropologija je naučna disiplina koja se bavi biološkim aspektima čovjeka, kao i njihovim ponašanjem. Proučava čovjeka kao živo biće, te kao pripadnika živog svijeta i biološku vrstu. To je osnovna biološka nauka čiji je predmet istraživanja ...