Back

ⓘ Književnost




                                               

Slovenska književnost

Slovenska književnost, odnosno, književnost na slovenskom jeziku, počinje sa Brižniskim spomenicima, oko 1000. godine. Prve slovenske vjerske knjige su štampane 1550, i praćene su sljedećim periodima i poznatim piscima:

                                               

Njemačka književnost

Njemačka književnost obuhvata literarne tekstove napisane na njemačkom jeziku. Ona se ne ograničava na književnost stvorenu u Njemačkoj, već obuhvaća i onu nastalu u: Austriji, njemačkom govornom pofručju Švicarske, Belgiji, Lihtenštajnu, Južni Tirol u Italiji i u manjoj mjeri djela njemačke dijaspore. Njemačka književnost modernog perioda je uglavnom pisana standardnim nemačkim jezikom, ali postoje neke struje u ovoj književnosti koje su u većoj ili manjoj mjeri pod utjecajem dijalekata. Srednjovjekovna njemačka književnost je književnost pisana u Njemačkoj, koja potjeċe još iz vremena di ...

                                               

Ruska književnost

Ruska književnost uključuje književnost Rusije i njenih emigranata, kao i književnost nezavisnih naroda koji su kroz historiju živjeli zajedno sa Rusima u istoj državnoj zajednici, poput Ruskog Carstva ili Sovjetskog Saveza, a napisana je na staroslavenskom, staroruskom ili savremenom ruskom jeziku. Ona započinje najranijim staroruskim djelima, već od 900. godine, a traje do danas. Ruska književnost obuhvata neke od najpopularnijih romana, drama i pjesama današnjice. Stručnjaci rusku književnost uglavnom dijele na 4 perioda: Staroruska književnost od X. do XVII. vijeka Ruska književnost to ...

                                               

Arapska književnost

Period predislamske arapske književnosti je period književnosti koji obuhvata nekoliko generacija prije pojave islama. Uglavnom je zastupljena poezija, i to u formi kaside. Pjesnici nomadi beduini pjevaju kaside po tačno utvrdenom obliku. Ti metri su se sačuvali i u kasnijim vijekovima, da nisu pretrpjeli skoro nikakve promjene. Pjesnikova uloga u društvu je bila izrazito velika. Pjesnik je imao zadatak da slavi svoje pleme, veliča njegove podvige u bitkama u kojima i sam učestvuje, da ismijava neprijatelja ili da miri zaraćena plemena. Glavne karakteristike ove poezije su stereotipnost i ...

                                               

Hrvatska književnost

Srednjovjekovna hrvatska književnost pripada književnom modelu karakterističnom za srednjovjekovlje, koji obilježava prozno stvaralaštvo u današnjoj Hrvatskoj od početaka pismenosti, s pretpostavljenim zametkom u 8 9. vijeku, sa najstarijim sačuvanim spomenicima s prijelaza 11. u 12. vijek; ona traje sve do druge polovine 16. vijeka, sa sporadičnim refleksima pojedinih tema sve do u 18. vijek. Taj vremenski opseg pokazuje da u ukupnosti hrvatske književnosti srednjovjekovna ima veći udio nego što je slučaj s drugim srednjoevropskim i zapadnoevropskim književnostima. Pisana riječ zabilježen ...

                                               

Grčka književnost

Grčka književnost se odnosi na djela napisana na područjima pod grčkim uticajem, tipično, ali ne nužno na jednom od dijalekata grčkog jezika, kroz cijeli period postojanja ljudi koji govore grčki jezik. Grčka književnost se dijeli na periode: klasična drevna grčka književnost prije 350. p. n. e. Helenistička Rimsko doba Preklasična današnja grčka književnost Vizantija 290-1453 nove ere moderna Grčka poslije 1453.

Književnost
                                     

ⓘ Književnost

Književnost danas uglavnom znači grupa tekstova. Književnost se može podijeliti prema naciji, filozofiji, dobu pisanja, i raznim drugim kategorijama. Umjetnička književnost ima tri osnovne grane: drama, poezija i proza.

                                     

1. Uvod

Nacije i narodi mogu imati svoju književnost, kao i filozofije, i historijska doba. Primjeri nacionalne književnosti su Židovski Talmud i Grčka Odiseja i Ilijada.

Razna historijska doba su imala vrlo raličite vrste književnosti. Rana književnost je često bila vjerska, dok je romantična književnost postala popularna u srednjem vijeku Šekspirov "Romeo i Julija" naprimjer. Doba prosvijetljenja u historiji nam je ipak ostavilo mnoge primjere nacionalističke i filozofske književnosti. Književnost dvadesetog vijeka je obično zahtjevala psihološki uvid u razvoj likova J.D. Selinderov "Lovac u žitu" je odličan primjer ovoga.

                                     

2.1. Vrste književnosti Usmena književnost

Usmena književnost predstavlja najstariji oblik književnoumjetničkog rada. Na različitim prostorima razvijali su se različiti rodovi usmene književnosti. Osnovna podjela usmene književnosti na rodove i vrste može izgledati ovako:

Poezija: lirska pjesma - sevdalinke, obredne, dodolske, kraljičke.; epska pjesma: - epovi i krajišnice; epsko-lirska pjesma: - balade i romanse.

Proza: bajke, pripovijetke, priče, legende, predaje: - predaje o gradevinama, grobljima, turbetima; predaje o evlijama i kerameti-sahibijama; predaje o značajnim historijskim dogadajima; predaje o značajnim historijskim ličnostima.

Dramski radovi

                                     

2.2. Vrste književnosti Poezija

Poezija je vrsta književnosti u kojoj se tekst piše u stihovima. Poezija obično sadrži niz stilskih figura uključujući rimu, metaforu, poredenje, gradaciju, hiperbolu, itd. Moguće je da je poezija najstarija vrsta književnost. Rani primjeri su Sumerski "Ep o Gilgamešu" 1700. p. n. e., djelovi Biblije, i radovi Homera.

U različitim nacijama nalazimo raličite vrste poezije. U grčkoj poeziji stihovi se rijetko rimuju, dok je u Italijanskoj i Francuskoj poeziji suprotan slučaj. Generalno gledajući, u britanskoj i njemačkoj poeziji rima je podjednako i prisutna i odsutna. Neke jezike karakteriše prirodan afinitet za duže stihove, dok je kod drugih izražena tendencija ka kraćim stihovima. Neke od ovih karakteristika su uvjetovane razlikama u leksici i gramatici samih jezika. Na primjer, neki jezici imaju veći fond riječi koje se rimuju, ili više sinonima od drugih. Poezija je takoder ukomponovana u neke vrste drame, poput opere.



                                     

2.3. Vrste književnosti Proza

Proza je vrsta književnosti koja ne slijedi predodreden način pisanja. Proza jednostavno kaže nešto bez pokušaja da uljepša tj. koristi stilske figure. Proza naravno može biti lijepa, ali ne zbog načina na koji je pisana nego zbog onoga što je rečeno.

Romani pripadaju prozi. Roman je zapravo samo duža priča napisana u proznom stilu. Jedan od prvih primjera romana u Evropi je "Don Kihot". Puno ranije, na Bliskom Istoku se pojavljuju "Priče iz hiljadu i jedne noći", ili čak ranije, u Aziji, nastaje priča "Tri Kraljevstva". Danas se prozu nalazimo u različitim oblicima. Filozofski, historijski i novinarski radovi, su takoder primjeri proznog stila.

                                     

2.4. Vrste književnosti Drama

Drama je vrsta književnosti koja je nastala za vrijeme antičke Grčke i razvija se do dan danas. Drama se u glavnom ne piše da bi bila čitana već da bi bila prikazana u pozorištu. Tokom osamnestog i devetnestog vijeka, Opera je nastala kao kombinacija drame, poezije, i muzike.

Osnovne vrste drame su tragedija i komedija, koje se prvo pojavljuju nekoliko vijekova prije naše ere. Staro-Grčka drama je, po legendi, nastala za vrijeme vjerskog festivala, kada se jedan pjevač odvojio od hora i počeo pjevati sam. Grčka tragedija se u glavnom bavila sa poznatim historijskim i mitološkim temama. Tragedije su kao što su to i danas tipično bile ozbiljne i ticale su se ljudske prirode. Za razliku od njih, komedije su većomom bile satirične i uvijek su imale sretan završetak. Grčki festivali bi obično imali tri tragedije i jednu komediju.

                                     

3. Kategorije književnosti

  • Historijska fikcija
  • Naučna fantastika
  • Spekulativna fikcija
  • Fikcija
  • Biografija
  • Dnevnici
  • Fantazija
  • Horor
  • Usmena književnost
  • Bajke
  • Satira
  • Dječija književnost
  • Romantična književnost
  • Autobiografija
  • Misteriozni roman
  • Pjesništvo
                                     

4. Književnosti po naciji ili jeziku

  • Bošnjačka književnost
  • Slovenska književnost
  • Perzijska književnost
  • Engleska književnost
  • Američka književnost
  • Njemačka književnost
  • Francuska književnost
  • Grčka književnost
  • Srpska književnost
  • Bosanskohercegovačka književnost
  • Kineska književnost
  • Hrvatska književnost
  • Španska književnost
  • Arapska književnost
                                     

5. Vanjski linkovi

  • Linkovi o književnosti
  • Portal za književnost
  • Bosanska online knjižara
  • Gruppo04
  • Wikisource
  • Detaljni opisi knjiga iz BiH i regiona
  • Više desetina biografskih i književnih dela na srpsko-hrvatskom jeziku